
ระบบไฟฟ้า 3 เฟส (Three-phase electric system)
ระบบไฟฟ้า 3 เฟส (Three-phase electric system) เป็นระบบไฟฟ้ากระแสสลับที่ใช้ในงานไฟฟ้ากำลังและอุตสาหกรรมเป็นส่วนใหญ่ เนื่องจากมีความเสถียรและประสิทธิภาพสูง โดยเฉพาะในการจ่ายพลังงานไฟฟ้าสำหรับมอเตอร์ เครื่องจักร และอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ต้องการกำลังไฟสูง
หลักการทำงานของระบบไฟ 3 เฟส
- ระบบไฟ 3 เฟสมีสายไฟ 3 สายที่ส่งกระแสไฟฟ้าสลับซึ่งมีเฟสต่างกัน 120 องศา
- กระแสไฟแต่ละเฟสจะอยู่ในลักษณะสลับขึ้น-ลงแบบคลื่นไซน์ (Sine wave) ซึ่งช่วยให้การจ่ายพลังงานไฟฟ้าราบรื่นและต่อเนื่อง
ส่วนประกอบหลักของระบบไฟ 3 เฟส
- สายไฟเฟส (Phase wires): สายไฟที่ส่งพลังงานไฟฟ้า มีทั้งหมด 3 เส้น (L1, L2, L3)
- สายศูนย์ (Neutral wire): สายที่ใช้คืนกระแสไฟฟ้ากลับระบบ ในบางกรณีอาจไม่มีขึ้นอยู่กับการออกแบบ
- สายดิน (Ground wire): ใช้สำหรับป้องกันอันตรายจากไฟรั่ว
ประเภทการต่อระบบไฟ 3 เฟส
-
แบบดาว (Star connection หรือ Y connection)
- ใช้สายเฟส 3 เส้นและสายศูนย์ 1 เส้น
- มักใช้ในระบบที่ต้องการแรงดันไฟฟ้า 2 ค่า เช่น 380V (เฟสต่อเฟส) และ 220V (เฟสต่อศูนย์)
-
แบบสามเหลี่ยม (Delta connection หรือ Δ connection)
- ใช้สายเฟส 3 เส้น ไม่มีสายศูนย์
- เหมาะสำหรับการจ่ายไฟให้กับมอเตอร์หรือเครื่องจักรที่ต้องการกำลังไฟฟ้าสูง
ข้อดีของระบบไฟ 3 เฟส
- จ่ายพลังงานได้ต่อเนื่องและเสถียรกว่าระบบ 1 เฟส
- ใช้สายไฟขนาดเล็กกว่าสำหรับการจ่ายพลังงานเท่ากัน
- มอเตอร์ที่ใช้ไฟ 3 เฟสมักมีประสิทธิภาพสูงกว่าไฟ 1 เฟส
การใช้งาน
- งานอุตสาหกรรม เช่น เครื่องจักร มอเตอร์ไฟฟ้าขนาดใหญ่
- ระบบส่งกำลังไฟฟ้าระยะไกล เช่น สถานีไฟฟ้าแรงสูง
- อาคารขนาดใหญ่ เช่น โรงงาน อาคารพาณิชย์ หรือโรงแรม
ระบบดับเพลิง